Khi Arteta sắp gia hạn với Arsenal đến 2030, The Athletic nói về việc HLV người Tây Ban Nha và câu lạc bộ tác động lẫn nhau, cùng lớn lên.
Bài viết nêu: Có lẽ bạn tò mò, vào mùa đông lạnh giá 2019, Arteta và ban lãnh đạo Arsenal đã bàn gì? Cuộc trò chuyện diễn ra ra sao? Không nghi ngờ, câu lạc bộ lúc đó khó khăn. Không khí buông lơi bao trùm. Đội không cạnh tranh được ở giải đấu tầm cao, phòng thay đồ hỗn loạn, CĐV phần lớn thờ ơ hoặc chán nản (hoặc cả hai), thành tích thương mại cũng kém.
Ở thời điểm then chốt đó, theo nguồn tin nắm các cuộc trao đổi này (họ giấu tên để bảo vệ quan hệ), Arteta nổi bật giữa nhiều ứng viên vì nói thẳng, thành thật về việc tái tạo văn hóa triệt để.
Ông không muốn chỉ làm HLV lo đội một. Ông nhiệt huyết với cả vận hành câu lạc bộ. Ông muốn truyền triết lý, nắm cả câu lạc bộ — không chỉ một đội bóng, mà toàn bộ, bơm năng lượng tích cực, kéo mọi người cùng tiến. Người Tây Ban Nha đã đạt hợp đồng mới nâng cấp với Arsenal, xác nhận ở lại.
Nhìn lại Arsenal tháng 12/2019 rồi so với hiện tại, những năm khó khăn ấy như nghe nhạc qua lớp tiếng ù, hoặc xem tranh bằng kính méo. Giờ mọi thứ rõ ràng sáng sủa, chỉ vì người này trở lại câu lạc bộ ông yêu, mài từng chi tiết.
Năm ấy Arsenal chìm trong tầm thường nhưng chọn một người mới chưa từng độc lập gánh cả đội, đến nay nghĩ lại vẫn gây sốc. Đó là một canh bạc lớn.
Arteta hứa sẽ dốc hết; Arsenal hứa kiên nhẫn, tin tưởng và ủng hộ. Phần thưởng cụ thể: Arsenal vô địch Premier League vào tháng 5, đứng vào hàng ngũ mạnh châu Âu. Vài ngày sau ở chung kết Champions League, họ còn kéo PSG vào loạt luân lưu.
Arteta là người đầy ý tưởng.
Ông luôn tìm tư duy mới, cách khích lệ khác. Như ông nói, miễn kích thích sáng tạo, tăng xác suất thắng, “trong mọi hoàn cảnh” ông đều sẵn sàng thử. Những triết lý đó đã in sâu vào đời sống hàng ngày của Arsenal.
Trước khi Arteta đến, mọi thứ hoàn toàn khác.
Trung tâm tập luyện không có chó Labrador socola đi lại tự do, chữa lành vô điều kiện cho mọi người; trước trận sân nhà không có bài hát chiến đấu gắn kết CĐV và đội; cạnh sân tập không có cây ô liu đứng lặng, tượng trưng gốc văn hóa câu lạc bộ, cành mới tượng trưng từng cầu thủ, nhân viên; đội không quyết tâm chi 100 triệu bảng chiêu mộ, rồi tân binh ấy chơi khiến người ta thấy số tiền ấy siêu đáng; cũng không có luật sắt: không dốc hết mình thì phải rời đi.
Vòng xoay thay HLV ở bóng đá quay rất nhanh. Mùa này 9 trong 20 đội Premier League đã đổi HLV. Còn Arteta đã cầm quân Arsenal mùa thứ tám, sau gia hạn còn tiếp tục, nhiệm kỳ dài như vậy là dị biệt. Chelsea và Tottenham, cùng ở London thuộc nhóm Big 6 truyền thống, kể từ tháng 12/2019 khi Arteta ngồi ghế HLV sân nhà Arsenal, mỗi bên đã thay 7 HLV.
Lúc 37 tuổi nhậm chức, không ai dám tưởng đây sẽ là hợp tác dài hạn, kể cả chính ông. Arteta tham vọng lớn, dư luận từng nghĩ ông có thể mang triết lý cầm quân cường độ cao này lập công một nơi rồi chuyển sang chặng tiếp. Nhưng theo thời gian, sợi dây giữa câu lạc bộ và HLV ngày càng sâu, cuối cùng dẫn tới lần gia hạn này.
Arteta đã trở thành hạt nhân cầm lái Arsenal. Phong cách, dấu ấn của ông phủ khắp câu lạc bộ.
Có lẽ đây đúng là mô hình Arsenal muốn, cũng là mô hình họ cần. Wenger cầm đội 22 năm, đổi mới mọi mặt câu lạc bộ. Sau Wenger, ban lãnh đạo từng định bỏ mô hình đó, chuyển sang phân quyền cho nhóm điều hành cấp cao, chỉ đặt HLV đội một chứ không phải manager toàn quyền.
Emery là người thử nghiệm đầu tiên của mô hình mới. Nhưng khi Arsenal quyết định khởi động lại, mời Arteta, ông tham gia sâu việc định hình văn hóa câu lạc bộ. CLB sớm gỡ biển “HLV trưởng”, dùng lại chức “manager” tương tự thời Wenger.
Nỗ lực giới hạn quyền trách trong một bộ phận cuối cùng thất bại. Nhận thức đó đến từ tố chất và sức lan tỏa cá nhân của Arteta, để ông nắm vô số chi tiết có thể quyết định kết quả.
Nhìn lại lịch sử đội, hễ HLV đủ uy vọng, Arsenal thường nghiêng về mô hình người cầm lái nắm quyền lớn.
40 năm qua, câu lạc bộ có đúng ba người cầm lái kiểu này: George Graham, Wenger và Arteta. Cả ba nắm quyền rất lớn, tổng cộng cầm đội gần 37 năm. Thú vị là việc bổ nhiệm cả ba đều thuộc dạng mạo hiểm.
Lúc nhậm chức, lý lịch cả ba đều chưa thuộc hàng top. Graham đến từ Millwall hạng dưới; Wenger trước đó cầm quân ở J-League Nhật; Arteta lúc ấy chỉ là trợ lý trẻ của Man City, chưa từng độc lập làm người số một.
Giống Graham và Wenger, Arteta vừa nâng tầm Arsenal vừa lớn lên thành HLV thành công. Ông vừa làm vừa học, không ngừng mở rộng tư duy. Giờ mục tiêu của ông là tiến thêm một bước.
Arsenal có bảo vệ được ngôi vô địch giải quốc nội — kỳ tích câu lạc bộ chưa từng làm được kể từ những năm 1930? Họ có tiến gần hơn chiếc Cúp C1 châu Âu mơ ước?
Những mục tiêu ấy thôi thúc Arteta. Arsenal nên mừng vì ông ở lại thêm một thời gian, cố gắng biến chúng thành hiện thực.