Ngày 30 tháng 9, Transfermarkt đã cập nhật giá trị cầu thủ tại Süper Lig Thổ Nhĩ Kỳ. Giá trị của tiền đạo Fenerbahçe Greenwood bị hạ 15 triệu euro, từ mức cao nhất sự nghiệp là 55 triệu euro xuống còn 40 triệu euro, trở thành một trong những cầu thủ bị giảm mạnh nhất trong đợt cập nhật Süper Lig lần này.
Điều này dễ khiến người ta thắc mắc: mùa hè này anh mới chuyển từ Marseille sang Fenerbahçe với giá 39 triệu euro, mùa này đã ra sân 13 lần, đóng góp 6 bàn thắng và 4 kiến tạo, còn ghi 2 bàn và kiến tạo 1 lần trong trận Süper Lig gặp Eyüpspor, cán mốc 100 bàn thắng trong sự nghiệp, vậy tại sao giá trị lại giảm?
Câu trả lời không phức tạp: giá trị trên Transfermarkt không đồng nghĩa với phí chuyển nhượng, cũng không chỉ là phép quy đổi đơn giản "bàn thắng + kiến tạo".
Số liệu của Greenwood không hề tệ
Màn thể hiện của Greenwood mùa này không hề tồi. Tính đến cuối tháng 9, anh đã ra sân 13 trận cho Fenerbahçe, đóng góp 6 bàn thắng và 4 kiến tạo. Ở giai đoạn vòng loại Champions League, 2 bàn thắng và 1 kiến tạo của anh đã giúp đội tiến vào vòng chính thức; ở lượt đầu Champions League gặp Roma, anh cũng có một pha kiến tạo; trong mấy vòng đầu Süper Lig, anh cũng duy trì được việc ghi bàn và kiến tạo.
Xét về năng lực thi đấu tức thời, anh vẫn là cầu thủ quan trọng trên hàng công của Fenerbahçe. Vấn đề ở chỗ, thứ mà Transfermarkt đánh giá không phải là "cầu thủ này chơi hay hay dở ở Süper Lig", mà là "trên thị trường tự do, một câu lạc bộ có tài chính lành mạnh có thể trả bao nhiêu phí chuyển nhượng hợp lý cho cầu thủ này".
Giá trị trên Transfermarkt không chỉ xét màn thể hiện
Việc đánh giá giá trị của Transfermarkt không phải là một công thức cố định, mà được đưa ra dựa trên phán đoán tổng hợp từ đề xuất của cộng đồng, quản trị viên khu vực và quản trị viên toàn cầu. Trong đó, có vài yếu tố đặc biệt then chốt:
Việc Greenwood chuyển từ Marseille ở Ligue 1 sang Fenerbahçe ở Süper Lig, sự thay đổi về sân chơi là bối cảnh quan trọng của lần điều chỉnh giảm này. Dù phong độ cá nhân của anh ổn định, Transfermarkt vẫn sẽ cho rằng trình độ cạnh tranh tổng thể và sức hút thương mại của Süper Lig thấp hơn Ligue 1, điều này sẽ thu hẹp dư địa định giá khi anh quay lại năm giải đấu lớn trong tương lai.
Phí chuyển nhượng 39 triệu euro, tại sao không phải là lý do "nâng đỡ giá trị"?
Người hâm mộ thường nói: "Đã bỏ ra 39 triệu để mua rồi, sao giá trị còn giảm?" Ở đây cần phân biệt hai khái niệm.
Phí chuyển nhượng là giá giao dịch thực tế, chịu ảnh hưởng của các yếu tố như đàm phán giữa bên mua và bên bán, thời hạn hợp đồng, chiến lược tài chính của câu lạc bộ, điều khoản phụ phí, tỷ lệ chia sẻ khi bán lại, v.v. Tổng giá trị thương vụ Greenwood là 40 triệu euro bao gồm phụ phí, phí chuyển nhượng cơ bản khoảng 39 triệu euro, Manchester United còn có thể nhận được khoảng 10 đến 13 triệu euro từ điều khoản chia sẻ khi bán lại.
Còn giá trị trên Transfermarkt là sự đánh giá độc lập về giá trị thị trường hiện tại của cầu thủ, không trực tiếp đồng nhất với phí chuyển nhượng. Nói cách khác, việc Fenerbahçe trả 39 triệu euro chỉ cho thấy họ công nhận thương vụ này; nhưng Transfermarkt cho rằng, nếu hôm nay đưa Greenwood lên thị trường tự do để định giá lại, thì mức 40 triệu euro phù hợp hơn với phán đoán tổng hợp về sân chơi, tuổi tác, màn thể hiện và kỳ vọng thị trường hiện tại.
Süper Lig không phải "bẫy mất giá", nhưng quả thực có sự chiết khấu theo sân chơi
Việc giá trị của Greenwood giảm không thể hiểu đơn giản là "sang Süper Lig thì mất giá". Süper Lig những năm gần đây quả thực đã thu hút một loạt cầu thủ nổi tiếng như Osimhen, Leão, Sané, Vlahović, mức độ quan tâm tới giải đấu tăng lên rõ rệt. Nhưng việc Transfermarkt đánh giá giá trị cầu thủ ngoài năm giải đấu lớn thường sẽ cân nhắc cấp độ của sân chơi. Osimhen dù cũng bị hạ xuống 65 triệu euro nhưng vẫn giữ ở mức cao nhờ bối cảnh thương vụ lập kỷ lục Süper Lig; còn Greenwood vì chuyển từ Ligue 1 sang Süper Lig nên sự điều chỉnh định giá do thay đổi sân chơi mang lại trực tiếp hơn.
Nói cách khác, Süper Lig sẽ không tự động khiến cầu thủ mất giá, nhưng Transfermarkt sẽ tính "sự thay đổi cấp độ giải đấu" vào giá trị.
Greenwood còn dư địa để tăng trở lại không?
Có. 24 tuổi vẫn là độ tuổi vàng của một tiền đạo, chỉ cần anh tiếp tục duy trì ghi bàn và kiến tạo, đồng thời có màn thể hiện chất lượng hơn trên đấu trường Champions League, giá trị của anh không phải là không có cơ hội tăng trở lại. Giá trị trên Transfermarkt là đánh giá động, nếu Greenwood có thể tiếp tục chứng minh bản thân ở cúp châu Âu và những trận then chốt trong cuộc đua vô địch Süper Lig, kỳ vọng của thị trường dành cho anh sẽ lại được nâng lên.
Lần giảm từ 55 triệu euro xuống 40 triệu euro này giống một lần Transfermarkt hiệu chỉnh đối với việc "chuyển đổi sân chơi" hơn là sự phủ nhận năng lực cá nhân của Greenwood. Phí chuyển nhượng cho thấy Fenerbahçe sẵn sàng trả tiền cho năng lực thi đấu tức thời của anh; còn giá trị trên Transfermarkt nhắc nhở mọi người rằng định giá thị trường của anh đã chịu ảnh hưởng từ sự thay đổi sân chơi giải đấu. Sắp tới, điều thực sự quyết định giá trị của anh không phải là câu nói "sang Süper Lig kiếm ăn rồi" của người hâm mộ, mà là liệu anh có thể tiếp tục ghi bàn trong các trận then chốt ở Champions League và Süper Lig hay không.