Gaël Kakuta, gương mặt quen thuộc sang Giải Ngoại hạng Trung Quốc đào vàng đúng những năm đang độ chín, chỉ là không ai ngờ anh phải đến hè 2026 mới tuyên bố giải nghệ.
Chuyện cũ như gió. Trên người Kakuta vừa có hào quang nổi danh từ lúc còn trẻ, vừa có nỗi bất lực của kẻ không tiến ắt lùi. Nhiều người cho rằng điểm ngoặt sự nghiệp của anh chính là lúc gia nhập Giải Ngoại hạng Trung Quốc.
"Tôi đã cố thích nghi với giải, chỉ là lối chơi của tôi không hợp với môi trường va chạm của Giải Ngoại hạng Trung Quốc." Đó là lời tự tổng kết sau này!
Quay ngược thời gian về năm 2016, Hà Bắc Hoa Hạ bỏ ra 50 triệu euro để ký Kakuta. Đồng đội của anh gồm Gervinho, Mbia, Gülüm và Lavezzi. Tiếc rằng mỗi người một danh. Kakuta khi ra sân cho Hà Bắc Hoa Hạ chỉ là khách vội qua: 24 trận anh chỉ đóng góp 2 bàn và 3 đường kiến tạo, đúng cái mác ngoại binh không xứng giá.
Kakuta không phải không có gì. Ít nhất ở trận gặp Thiên Tân, giây thứ 26 sau tiếng còi khai cuộc anh đã ghi một bàn chớp nhoáng. Cổ động viên còn tặng anh biệt danh "Thẻ Chớp". Anh cũng có sự bướng bỉnh của riêng mình, cho rằng chính sách ngoại binh của Giải Ngoại hạng Trung Quốc đã hạn chế anh (mỗi trận chỉ được dùng 3 ngoại binh).
Từ đó về sau, Kakuta thành lãng tử làng bóng. Deportivo La Coruña, Amiens và Bakaleno đều nhận người cũ của Giải Ngoại hạng Trung Quốc ghé qua cho có.
Thời khoác áo Amiens, 6 bàn và 5 kiến tạo trong một mùa là mức minh oan lớn nhất cho anh, cũng là cái cớ chôn sẵn cho lần tái ngộ. Thế nhưng ở lần trở lại, Kakuta cả mùa chỉ ghi 2 bàn, ngược lại 4 thẻ vàng đóng đinh hình ảnh "gã lỗ mãng" lên người anh.
Năm 2020, Kakuta hoàn thành phiên bản "trở lại lần hai" 2.0. Anh gia nhập Lens, nơi giấc mơ bắt đầu, theo dạng cho mượn, và cũng lần đầu thực sự có cảm giác thuộc về. Lời anh nói: "Đây là vòng quay của số phận."
Năm 2007, Kakuta 16 tuổi có trận ra mắt sự nghiệp tại Lens. Hiệu ứng "nổi tiếng phải tranh thủ lúc sớm" không chỉ dừng ở việc anh trở thành cầu thủ ra sân trẻ nhất lịch sử đội. Anh còn giành chức vô địch châu Âu U19 với tư cách cầu thủ xuất sắc nhất, và khiến Chelsea bắt đầu nhấp nhổm. Để giữ người, Lens đã kiện Chelsea ra tòa!
Mười ba năm sau, khi nối lại duyên xưa, Kakuta đóng góp 11 bàn và 5 kiến tạo trong 35 vòng Ligue 1 mùa 2020-2021. Lens không tiếc 5 triệu euro để mua đứt chính sản phẩm học viện của mình. Thế nhưng sau khi được chuyển thành hợp đồng chính thức, mùa kế tiếp Kakuta bỗng dưng "mất điện" một cách khó hiểu.
Mùa 2021-2022 anh chỉ đóng góp 3 bàn và 3 kiến tạo. Mùa 2022-2023 còn tệ hơn: chỉ xuất hiện 20 phút đã bị Lens thanh lý hợp đồng!
Lens đang làm lớn, làm mạnh, còn Kakuta thì lùi mãi rồi lại lùi! Rê bóng và đường chọc khe từng là niềm tự hào ngày nào biến mất không thấy, thay vào đó là những pha chạy lười biếng và phòng ngự cho có. Đến mức vừa buồn cười vừa không biết nói gì, anh tự phân tích: "Đội đang mạnh lên, ngược lại không còn thiết kế riêng lối chơi che chở cho tôi nữa."
Kakuta, người cần được chiều, cũng có ý thức tự bảo vệ mình. Chia tay Lens xong, việc đầu tiên anh làm là gia nhập đội cũ Amiens.
32 tuổi đá Ligue 2 không có gì đáng xấu hổ. Thực tế Kakuta dùng 10 bàn và 4 kiến tạo để giữ thể diện của một lão tướng. Người cũ gặp lại, có lúc là tổn thương lần thứ hai, có lúc là túm vào sưởi ấm cho nhau.
Năm 2024, Kakuta chọn sang giải Iran. Nửa mùa, 16 trận không có nổi một bàn, dần chứng thực phán đoán lão tướng đã hết thời. Điều thú vị là anh chưa từng vì liên tục mang tiếng không xứng giá mà nảy ra ý treo giày. Ngược lại, anh lấy khẩu hiệu "đi nhiều nơi hơn" để lang thang khắp trái đất. Sakaryaspor của Thổ Nhĩ Kỳ và Larissa của Hy Lạp, ở những mức độ khác nhau, đều chứng kiến thân phận cầu thủ kiểu du lịch của anh.
"99,9% cầu thủ chuyên nghiệp trong lòng thực ra đều rất buồn. Chúng tôi sống giữa áp lực, kỳ vọng và những lần chuyển nhượng trôi dạt không ngừng. Người ngoài chỉ thấy hào nhoáng, ít khi biết sự giày vò phía sau."
Đó là lời gan ruột, chỉ là chẳng ai cảm được cùng. Thử nghĩ xem: ra mắt năm 16 tuổi, giải nghệ năm 35 tuổi, khoác áo 15 câu lạc bộ, mà được ở Lens hai mùa hóa ra đã là vùng an toàn hiếm thấy!
Điều càng khó tin hơn: Kakuta, từng là hy vọng của Pháp, lại đại diện Cộng hòa Dân chủ Congo dự World Cup 2026, theo đúng nghĩa đi đường vòng để tới đấu trường lớn.
Dù không có bàn thắng hay kiến tạo, Kakuta cũng không uổng chuyến đi này. Dù sao Cộng hòa Dân chủ Congo trở lại World Cup sau 52 năm đã là niềm vui điên cuồng lâu lắm mới có!
Nhớ lại lúc mới ra mắt, Kakuta đã là một ngôi sao nhí được săn đón. Thế nhưng ngôi sao hy vọng gia nhập Chelsea năm 16 tuổi chỉ tìm được sự hiện diện giữa những người cùng lứa. Ở đội trẻ Chelsea, anh từng là vua phá lưới mùa giải, từng được chọn cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm, từng vào chung kết FA Youth Cup. Việc anh sớm chen vào đội một chẳng có gì lạ!
"Nếu năm ấy không có vụ kiện này, lẽ ra tôi đã có thể ở Chelsea lâu dài, thậm chí kết thúc sự nghiệp tại đây. Năm 2009, trận đấu đội dự bị tôi bị gãy kép mắt cá chân, nghỉ đúng nửa năm, vuột mất cơ hội vàng để lên đội một."
Tự thương mình, thực ra là một dạng mong manh khác.