Giải thưởng cá nhân danh giá nhất của FIFA đã trải qua nhiều phiên bản khác nhau trong nhiều năm. Giải ra đời vào năm 1991 với tên gọi “Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới của FIFA”, trước khi được sáp nhập vào Quả bóng vàng năm 2010, hợp nhất hai giải thưởng thành một.
Khi thỏa thuận đó kết thúc vào năm 2016, giải “Cầu thủ nam xuất sắc nhất FIFA” ra đời. Chủ nhân hiện tại của danh hiệu này là Vinicius Jr thuộc Real Madrid.
Rodri về nhì, nhưng tiền vệ của Manchester City lại giành Quả bóng vàng.
Khó hiểu ư? Có lẽ là đôi chút, nhưng dù mang tên gọi nào thì trong suốt 34 năm qua, mục đích của giải thưởng hầu như không thay đổi. FIFA muốn vinh danh và tôn vinh cầu thủ có màn trình diễn xuất sắc nhất trong năm dương lịch trước đó.
Kết quả được quyết định bởi số lượng lớn người tham gia bình chọn, được chia đều thành bốn nhóm: đại diện truyền thông, huấn luyện viên đội tuyển quốc gia, đội trưởng đội tuyển quốc gia và người hâm mộ.
Sau khi đã làm rõ những điều đó, giờ là lúc chúng ta cùng tôn vinh những cầu thủ đã nâng tầm chuẩn mực bóng đá một cách đáng kể trong thời đại của mình, liên tục đạt đến đẳng cấp xuất chúng mà trước đây chúng ta không tin là có thể.
Thế độc quyền của Messi và Ronaldo
Không có gì ngạc nhiên khi Lionel Messi và Cristiano Ronaldo đã cùng nhau thống trị giải thưởng này trong kỷ nguyên hiện đại, giành 13 trong tổng số 16 danh hiệu từ năm 2008 đến năm 2023.
Trong hai người, ngôi sao Argentina là người được vinh danh nhiều hơn, với tám lần đáng kinh ngạc được trao danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất thế giới.
Cuộc cạnh tranh giữa họ đã đi vào sử sách và tất yếu dẫn đến hàng triệu cuộc tranh luận nảy lửa – dù trên mạng hay tại các quán rượu – về việc ai mới là người vĩ đại nhất. Điều chúng ta có thể khẳng định chắc chắn là cả hai đã hết lần này đến lần khác khiến khán giả toàn cầu phải sững sờ trước tài năng kiệt xuất của mình.
Dĩ nhiên, Messi đã tạo nên phần lớn những khoảnh khắc ma thuật tại Barcelona, trong một đội bóng kỳ diệu đã đưa bóng đá bước sang một cảnh giới hoàn toàn mới và thâu tóm các danh hiệu hết năm này qua năm khác.
Trong 778 lần ra sân cho gã khổng lồ xứ Catalunya, anh ghi 672 bàn và kiến tạo 303 lần. Nhưng ngay cả những thống kê gây choáng ngợp ấy cũng không thể phản ánh đầy đủ Messi là một cầu thủ như thế nào và anh đã làm được những gì.
Chỉ bằng một cú lắc vai, anh có thể biến mọi tỷ lệ cược trực tuyến dám nghi ngờ đội bóng tuyệt vời của mình thành trò cười. Chỉ bằng một đường chuyền, anh có thể khiến một hàng phòng ngự được tổ chức bài bản trông hỗn loạn như những mảnh ghép hình bị đổ tung khỏi hộp.
Ronaldo đương nhiên cũng xuất chúng tương tự, vì thế những cuộc tranh luận mới xuất hiện. Nói một cách đơn giản, anh ở một đẳng cấp hoàn toàn khác so với mọi cầu thủ chuyên nghiệp khác trên hành tinh, ngoại trừ một người.
Những cầu thủ như anh – những viên ngọc hiếm có nhất – lẽ ra chỉ thỉnh thoảng mới chạm tới sự hoàn hảo và ban tặng cho chúng ta vài khoảnh khắc đặc biệt. Đó là điều chúng ta từng được khiến cho tin tưởng. Đó cũng là tất cả những gì chúng ta từng biết khi dõi theo các danh thủ lừng lẫy trước anh như Baggio hay Rivaldo. Cả người tiền bối cùng tên Ronaldo nữa.
Rồi chấn thương sẽ hủy hoại họ. Hoặc những vấn đề ngoài sân cỏ. Nếu không, họ cũng chỉ bùng nổ khi có cảm hứng.
Ronaldo lại chơi xuất sắc tuần này qua tuần khác và hơn thế nữa, duy trì đẳng cấp chưa từng có ấy trong suốt nhiều năm.
Đã có vô số điều được viết về bộ đôi này và tương lai chắc chắn vẫn còn nhiều hơn nữa. Nhưng có lẽ điều thường bị lãng quên chính là sự bền bỉ của họ.
Khoảng thời gian từ lần đầu đến lần cuối Cristiano Ronaldo giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới của FIFA kéo dài bảy năm. Với Messi, con số ấy là 13 năm.
Phân tích bảng vàng
Phân loại các cầu thủ đoạt giải theo quốc gia, chúng ta thấy Brazil vượt xa tất cả những nước còn lại với sáu chủ nhân khác nhau của danh hiệu này.
Hai quốc gia duy nhất khác có nhiều hơn một người chiến thắng là Bồ Đào Nha (Luis Figo và Cristiano Ronaldo) cùng Italy (Roberto Baggio và Fabio Cannavaro).
Tỷ lệ cược bóng đá cho khả năng Brazil dẫn đầu dĩ nhiên sẽ rất thấp, bởi quốc gia Nam Mỹ này từ lâu đã nổi tiếng với việc sản sinh những tài năng kiệt xuất. Nếu giải thưởng ra đời sớm hơn, chúng ta có thể tin chắc rằng Pele sẽ nhiều lần chiến thắng, Garrincha cũng vậy.
Trong thực tế, chúng ta đành hài lòng với Romario, Ronaldo, Rivaldo, Ronaldinho, Kaka và Vinicius Jr. Đó quả là một đội hình sáu người đáng gờm, dù có lẽ hơi thiếu người ở hàng thủ.
Điều này đưa chúng ta đến một nhận xét hiển nhiên nhưng vẫn rất đáng lưu tâm khi đánh giá danh sách những tượng đài bóng đá này: sự thiếu vắng rõ rệt của các hậu vệ và/hoặc tiền vệ.
Chỉ Fabio Cannavaro đại diện cho nhóm đầu tiên. Chỉ Lothar Matthaus đại diện cho nhóm thứ hai. Việc những cầu thủ thường xuyên chiếm lĩnh các tiêu đề giành phần lớn vinh quang và lời tán dương là điều hợp lý. Nhưng gần như toàn bộ ư?
Những sự vắng mặt đáng chú ý
Nếu các tài năng tấn công quá thường xuyên chiếm trọn ánh đèn sân khấu, khiến một số cá nhân thực sự xuất sắc chịu thiệt thòi, thì cũng có thể nói rằng thế độc quyền của Messi và Ronaldo đã khiến nhiều cái tên hoàn toàn xứng đáng bị bỏ qua.
Neymar chưa từng giành giải thưởng này. Kylian Mbappe vẫn chưa có dịp nâng cao chiếc cúp trước một khán phòng đầy những người mặc lễ phục tuxedo.
Quả thực, càng nhìn xa về quá khứ, những sự bỏ sót càng khiến chúng ta kinh ngạc. Ruud Gullit thậm chí chưa bao giờ lọt vào top ba.
Thiên tài Hà Lan đồng hương của ông, Denis Bergkamp, hai lần về thứ ba. Paolo Maldini và Thierry Henry chưa bao giờ được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, dù trong sự nghiệp lẫy lừng của mình, họ đã có không chỉ một thời điểm thực sự là cầu thủ hay nhất thế giới.
Danh sách người chiến thắng
- 1991 – Lothar Matthaus
- 1992 – Marco Van Basten
- 1993 – Roberto Baggio
- 1994 – Romario
- 1995 – George Weah
- 1996 – Ronaldo
- 1997 – Ronaldo
- 1998 – Zinedine Zidane
- 1999 – Rivaldo
- 2000 – Zinedine Zidane
- 2001 – Luis Figo
- 2002 – Ronaldo
- 2003 – Zinedine Zidane
- 2004 – Ronaldinho
- 2005 – Ronaldinho
- 2006 – Fabio Cannavaro
- 2007 – Kaka
- 2008 – Cristiano Ronaldo
- 2009 – Lionel Messi
- 2010 – Lionel Messi
- 2011 – Lionel Messi
- 2012 – Lionel Messi
- 2013 – Cristiano Ronaldo
- 2014 – Cristiano Ronaldo
- 2015 – Lionel Messi
- 2016 – Cristiano Ronaldo
- 2017 – Cristiano Ronaldo
- 2018 – Luka Modric
- 2019 – Lionel Messi
- 2020 – Robert Lewandowski
- 2021 – Robert Lewandowski
- 2022 – Lionel Messi
- 2023 – Lionel Messi
- 2024 – Vinicius Jr